zarejestruj się zaloguj się

Podwyższone CRP i wysokie CRP – co może oznaczać?

Tekst: lek. Miłosz Turkowiak
Podwyższone CRP i wysokie CRP – co może oznaczać?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 14. listopada, 2016

CRP – C-Reactive Protein (białko C-reaktywne) należy do tzw. białek ostrej fazy. Jego stężenie we krwi wzrasta w różnego rodzaju stanach zapalnych. Oznaczanie jego poziomu jest jednym z podstawowych badań laboratoryjnych. Ponieważ jest to badanie niespecyficzne, jego interpretacji dokonuje się w odniesieniu do objawów oraz wyników innych badań.

lek. Miłosz Turkowiak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest CRP (białko C-reaktywne)?

     

    CRP jest białkiem produkowanym przez wątrobę. Wchodzi w skład tzw. dodatnich białek ostrej fazy. Oznacza to, że jego poziom we krwi zwiększa się w odpowiedzi na obecność stanu zapalnego, który rozwija się w wyniku uszkodzenia tkanek.

    Zwiększenie stężenia CRP we krwi jest więc charakterystyczne dla zakażeń, autoimmunologicznych chorób zapalnych (np. RZS, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa i inne choroby reumatyczne), niektórych chorób nowotworowych oraz urazów i zabiegów inwazyjnych. Może również wystąpić po uszkodzeniu mięśnia sercowego.

    Białko C-reaktywne pełni rolę w odpowiedzi immunologicznej, wspomagając działanie układu dopełniacza (stanowi on jeden z ważnych elementów układu odpornościowego). U osób zdrowych bez toczących się stanów zapalnych jest niewykrywane we krwi lub wykazywane w bardzo małym stężeniu.

    Oprócz ujawniania samej obecności zapalenia, poziom CRP do pewnego stopnia związany jest również z jego nasileniem. Stąd badanie to bywa pomocne w diagnostyce zaostrzeń schorzeń zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów.

    Wariant badania, polegający na zastosowaniu bardzo czułych technik, wykrywających nawet minimalne stężenia CRP (tzw. hsCRP – high-sensivity CRP), stosowany bywa do oceny ryzyka wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego, w tym uszkodzeń tętnic wieńcowych i zawału serca. Warto pamiętać, że CRP jest parametrem bardzo zmiennym, zależnym od wielu różnych czynników.

     

    Wskazania do badania poziomu CRP

     

    Oznaczanie poziomu CRP należy do podstawowych badań, wykonywanych w niemal każdym postępowaniu diagnostycznym. Dzięki temu, że stężenie CRP we krwi wzrasta często jeszcze przed wystąpieniem objawów, badanie to ma wartość prognostyczną oraz może przyspieszyć postawienie diagnozy i wprowadzenie odpowiedniego leczenia. Szczególne zastosowanie znajduje w:

    • wykrywaniu zapaleń ostrych, a zwłaszcza w wykrywaniu ciężkich zakażeń bakteryjnych (w tym sepsy) i grzybiczych oraz po zabiegach operacyjnych, po których pozwala pośrednio monitorować proces gojenia;
    • w przypadku schorzeń przebiegających z przewlekłym procesem zapalnym, w tym chorób autoimmunologicznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, układowe zapalenia naczyń) i nowotworowych. Zmiany poziomu CRP często korelują ze stopniem nasilenia wymienionych schorzeń, stąd badanie nadaje się do ich monitorowania;
    • w ocenie skuteczności leczenia przeciwzapalnego.

    Jak wspomniano wcześniej, badanie hsCRP stosowane jest w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Okazuje się, że niewielkie podwyższenie poziomu CRP związane jest z rozwojem miażdżycy tętnic – w tym tętnic wieńcowych – co potencjalnie zwiększa ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca i wynikających z niej powikłań.

     

    Badanie poziomu CRP

     

    Poziom CRP bada się z próbki krwi żylnej. Nie ma potrzeby specjalnego przygotowania do badania (nie trzeba pozostawać na czczo). Tak jak w przypadku innych badań, przed badaniem warto poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i obecnych chorobach. Informacje te mogą być istotne w interpretacji wyniku. Dla bezpieczeństwa własnego i personelu, należy również przekazać informację o ewentualnym nosicielstwie patogenów zakaźnych, zwłaszcza wirusa HIV, HBV lub HCV.

    Pobranie próbki odbywa się przez nakłucie żyły (najczęściej w okolicy dołu łokciowego) i zebranie materiału do probówki po uprzednim zdezynfekowaniu miejsca wkłucia. Następnie igła jest wyciągana, a na ranę zakłada się opatrunek. Ucisk miejsca wkłucia przez kilka minut po wyciągnięciu igły pomaga zapobiec nadmiernemu krwawieniu. Wyniki badania dostępne mogą być po różnym czasie (od kilkunastu minut do kilku dni, w zależności od laboratorium i pilności badania).

     

    Jaka jest norma CRP?

     

    Za normę CRP we krwi przyjęto zakres 0,08-3,1 mg/l, przy czym za wartość potwierdzającą proces zapalny uważa się zazwyczaj wynik powyżej 10 mg/l. W przypadku hsCRP, uzyskany wynik klasyfikowany jest w kontekście ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych (np. zawału serca) jako ryzyko małe (poniżej 1 mg/l), pośrednie (1-3 mg/l) i duże (powyżej 3 mg/l).

    Należy mieć na uwadze, że zakresy prawidłowe mogą różnić się w zależności od stosowanych w laboratorium technik. Przyjęty w danej placówce zakres referencyjny podawany jest zwykle razem z wynikiem.

     

    Jakie mogą być przyczyny podwyższonego CRP?

     

    Do najczęstszych przyczyn podwyższenia stężenia CRP zaliczamy:

    • zakażenia – CRP rośnie w zakażeniach wszystkich rodzajów: bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych i pasożytniczych. W diagnostyce zakażeń istotną informacją jest, jak bardzo CRP rośnie. Wyniki przekraczające 500 mg/l charakterystyczne są dla zakażeń bakteryjnych, zwłaszcza ciężkich (takich jak sepsa), natomiast objawy infekcji przy CRP nieprzekraczającym 50 mg/l silnie wskazują na przyczynę wirusową;
    • różnego rodzaju choroby reumatyczne – należy jednak mieć na uwadze, że w niektórych przypadkach (np. w niektórych przypadkach RZS lub tocznia rumieniowatego układowego) CRP może pozostawać w zakresie wartości prawidłowych;
    • zawał serca;
    • nowotwory złośliwe;
    • przebyte zabiegi operacyjne – w ciągu kilku dni po operacji CRP może osiągać duże stężenie we krwi. Stopniowe zmniejszanie się jego poziomu świadczy o naprawie uszkodzeń powstałych podczas zabiegu.

     

    Wysokie CRP

     

    W interpretacji wyniku badania trzeba pamiętać o czynnikach, które mogą wpływać na poziom CRP we krwi – poza uszkodzeniem tkanek są to np. płeć, wiek, rasa, pora roku czy poziom aktywności fizycznej. Wziąwszy dodatkowo pod uwagę dużą ilość stanów chorobowych, w których parametr ten ulega podwyższeniu, zrozumiałe staje się, dlaczego samo badanie poziomu CRP. Wysoki poziom nie rozstrzyga o rozpoznaniu konkretnej choroby, a jedynie wskazuje na toczący się proces zapalny – jest to więc badanie niespecyficzne. Jego prawidłowa interpretacja musi być dokonywana w porównaniu ze zgłaszanymi objawami i wynikami innych badań dodatkowych.

    Interpretacja wyniku badania hsCRP jest trudna, bowiem nieznaczne podwyższenie poziomu CRP może być spowodowane wieloma sytuacjami, z których nie wszystkie jednoznacznie wiążą się ze wzrostem ryzyka sercowo-naczyniowego (np. zapalenie dziąseł i przyzębia). Dlatego też nie oznacza się tego parametru u osób, u których istnieją wymienione wcześniej przyczyny podwyższenia CRP (zakażenia, urazy).

    Nieprawidłowy wynik hsCRP uzyskany w co najmniej dwóch badaniach w odstępie dwóch tygodni uznawany jest jednak za czynnik zwiększający ryzyko powikłań ze strony układu sercowo-naczyniowego z powodu uszkodzenia tętnic wieńcowych.

    Obniżenie uprzednio podwyższonego poziomu CRP może wskazywać na cofanie się procesu zapalnego, a w przypadku leczenia (np. chorób reumatycznych) – sugeruje skuteczność zastosowanego leczenia.

    Autor: lek. Miłosz Turkowiak
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Białko C-reaktywne CRP

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.