zarejestruj się zaloguj się

Co to jest bakteriemia? Czy oznacza sepsę?

Tekst: lek. Radosław Korczyk
Dodane: 04. września, 2017

Bakteriemia oznacza, że we krwi są bakterie. Wynik taki możliwy jest do zaobserwowania po badaniach takich jak morfologia i posiew krwi. Zakażenie organizmu często określane jest  jako sepsa. Okazuje się, że posocznica i bakteriemia to nie jest to samo. Nie każdy przypadek kiedy we krwi są bakterie daje objawy sepsy zagrażające życiu i zdrowiu, zwłaszcza u dzieci.

lek. Radosław Korczyk
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest bakteriemia?

     

    Bakteria w moczu – co oznacza taki wynik badania krwi dla pacjenta? Jakie mogą być skutki zakażenia krwi w przypadku kiedy odpowiednie leczenie nie zostanie wdrożona na czas? Bakteriemia jest definiowana jako wyizolowanie bakterii we krwi obwodowej. Inaczej mówiąc bakteriemia oznacza obecność samych bakterii w surowicy krwi z różnych źródeł. Zaliczamy do nich stan po jakimkolwiek urazie, gdzie utrata ciągłości tkanek naraża na ekspozycję krwi na bakterie. Drobnoustroje mogą być również wysiewane do krwi z różnych ognisk w tkankach (np. niewyrwane korzenie zęba, ciężkie zapalenie zatok, zakażenie układu moczowego, ropień skórny).

    Bakteriemia u dziecka i u dorosłych może ustąpić samoistnie bez odległych następstw i powikłań dla osoby wcześniej zdrowej. Częsta jest bakteriemia gronkowcowa. Również niektóre bakterie beztlenowe z grupy Clostridium mogą być izolowane z krwi osób zupełnie zdrowych. Istnieją natomiast sytuacje kliniczne, gdzie obecność bakterii w surowicy krwi może wpłynąć niekorzystnie na przebieg dotychczasowej istniejącej choroby i znacznie pogorszyć rokowanie. Podlega wówczas natychmiastowemu leczeniu. Rozsiew krwiopochodny odgrywa ważną rolę w bakteryjnym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, ciężkim zapaleniu stawów, zapaleniu płuc lub zapaleniu szpiku kostnego. Taki proces może prowadzić do powstania odległych ognisk zakażenia (tzw. ropnie odległe).

    Nieleczona bakteriemia może być powikłana wstrząsem septycznym, co stanowi bezpośrednie zagrożenia dla chorego. Wstrząs takie powszechnie określa się terminem sepsa. Jeżeli źródłem zakażenia krwi przez bakterie jest infekcja lub wada układu moczowego, wówczas stan taki określa się jako urosepsa.

    Do rozpoznania konieczne jest wykonanie posiewu krwi. Badanie to polega na ocenie mikrobiologicznej pobranej próbki. Posiew pozwala wyizolować i zidentyfikować bakterię, która jest przyczyną zakażenia krwi. Najczęściej hodowane bakterie to gronkowce złociste i skórne, pałeczka okrężnicy, enterokoki, niektóre grzyby.

     

    Bakteriemia a sepsa – czy są różnice?

     

    Jak wcześniej opisano bakteriemia to obecność bakterii we krwi, która może ustąpić samoistnie lub prowadzić do powikłań. Sepsa jest obecnie definiowana jako dysfunkcja narządowa spowodowana nieadekwatną odpowiedzią układu odpornościowego na czynnik infekcyjny i jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Sepsa wymaga leczenia pilnego i wielokierunkowego. Sepsa jest pojęciem szerszym i jej rozpoznanie ma znaczące konsekwencje kliniczne.

    Jednym z objawów sepsy jest bakteriemia, która daje wyraźne objawy kliniczne. Nie można stwierdzić sepsy, jeżeli nie ma bakterii we krwi. Za obraz wstrząsu septycznego odpowiedzialne są bardzo szybko namnażające się bakterie i ich toksyczne dla organizmu produkty przemiany materii. Można użyć uproszczenia i stwierdzić, że sepsa to zakażenie organizmu przez bakterie (bakteria we krwi) plus uogólniona reakcja organizmu na zakażenie i rozwój procesu zapalnego.

     

    Bakteriemia – objawy

     

    Bakteriemia często diagnozowana jest u dzieci. Budzi u rodziców uzasadnione objawy przed wystąpieniem objawów sepsy, a tym samym bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia dziecka.

    Trudno jednoznacznie stwierdzić jakie są objawy bakteriemii. Jak już wspomniano wcześniej może nie dawać żadnych objawów, a wykrywana jest jedynie wówczas poprzez badanie ogólne krwi i posiew krwi. Można za to określić jakie są objawy sepsy. Pierwszym etapem posocznicy jest tak zwany zespół uogólnionej odpowiedzi zapalnej. W jego przebiegu wzrasta ilość uderzeń serca na minutę (pojawia się tachykardia), zwykle dołącza się gorączka, choć w niektórych przypadkach temperatura ciała spada. Pojawia się leukocytoza. Objawy posocznicy to także zmiany skórne (najczęściej plamy będące wynikiem toksycznego wpływu metabolitów bakterii na naczynia krwionośne).

    Czy bakteriemia i sepsa są groźne dla dziecka? Czy wymagana jest hospitalizacja? Wyizolowanie bakterii we krwi dziecka, nawet w dobrym stanie klinicznym wymaga pilnego włączenia początkowo antybiotykoterapii empirycznej, a następnie po uzyskaniu wyników posiewu krwi lub innych płynów fizjologicznych leczenie celowane przeznaczone na określoną bakterię.

    Leczenie bakteriemii empiryczne polega na zastosowaniu antybiotyku, co do którego znamy duże prawdopodobieństwo, że będzie skuteczne, bez szczegółowych wyników badania mikrobiologicznego. Bakteriemia u dzieci może być źródłem powikłań bakteryjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, może przyczynić się do ekspansji procesu zapalnego i wymaga intensywnego leczenia. Z definicji sepsa jest stanem zagrożenia życia dla każdego chorego. Obydwa opisane stany podlegają leczeniu tylko w warunkach szpitalnych.

     

    Bakteriemia – leczenie

     

    Każdorazowo po rozpoznaniu występowaniu bakterii w moczu staramy się zawsze doprecyzować diagnozę i ustalić ciąg przyczynowo skutkowy stanu klinicznego chorego. Do przyczyn bakteriemii i sepsy zaliczamy powikłaną infekcję dróg moczowych, często spotykanej u chorych z wieloletnią cukrzycą, stan po urazie z uszkodzeniem ciągłości tkankowej, ciężkie zapalenie stawu, szereg stanów klinicznych przebiegających z upośledzoną odpornością (np. chorzy w trakcie chemioterapii nowotworów złośliwych). Zapalenie płuc, zapalenie szpiku kostnego, niedokrwienie kończyny dolnej spowodowane miażdżycą i powikłane infekcją również predysponują do sepsy.

    Leczenie bakterii we krwi wymaga hospitalizacji i włączenia początkowo antybotykoterapii o szerokim spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, następnie antybiotykoterapii celowanej – po uzyskaniu wyników badań dodatkowych (posiewy krwi, moczu, itd.). Konieczna jest również diagnostyka biochemiczna markerów zapalnych (OB, białka tzw. ostrej fazy) i wykonanie badań obrazujących do poszukiwania ognisk zapalnych (np. RTG klatki piersiowej do wykluczenia zapalenia płuc, MR głowy do potwierdzania zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych). Badania posiewów krwi wykonuje się kilkukrotnie, co istotnie zwiększa prawdopodobieństwo właściwego rozpoznania i poprawia efektywność leczenia.

     

    Czy bakteriemia jednocześnie oznacza bakteriurię?

     

    Niekoniecznie. Do przyczyn bakteriemii zaliczamy nie tylko bakteriurię (bakteriomocz), ale szereg innych chorób o zupełnie innym charakterze, są to zatem dwa różne pojęcia. Bakteriomocz oznacza obecność bakterii w moczu, co w zasadzie uprawnia do rozpoznania infekcji dróg moczowych, która nie zawsze jest powikłana rozsiewem bakterii do krwi.

    Powikłana, nieleczona infekcja cewki moczowej lub pęcherza moczowego może doprowadzić do zakażenia krwi. Jest to częste zjawisko po urazach cewki moczowej lub stanach chorobowych przebiegających ze zmienioną odpornością (cukrzyca) lub upośledzeniem odporności (choroby szpiku kostnego, leczenie w onkologii). Bakteriuria nie oznacza zatem zawsze bakteriemii ale zawsze powinna być przedmiotem konsultacji lekarskiej z ustaleniem odpowiedniego postępowania dla chorego.

    Autor: lek. Radosław Korczyk

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.