zarejestruj się zaloguj się

Bilirubina wolna – badanie

Tekst: Katarzyna Paciorek
Dodane: 10. sierpnia, 2015

Bilirubina wolna określana jest także jako bilirubina niesprzężona lub bilirubina pośrednia. Badanie wolnej bilirubiny wykonuje się przy podejrzeniu chorób wątroby, trzustki i dróg żółciowych. Badanie bilirubiny wolnej to ma znaczenie w różnicowaniu przyczyn żółtaczki. Norma stężenia bilirubiny wolnej to 0,2–0,8mg/dl. Wzrost wolnej bilirubiny może oznaczać hemolizę, czyli rozpad krwinek czerwonych.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest bilirubina wolna?

     

    Bilirubina wolna, inaczej zwana jest bilirubiną pośrednią, bądź niesprzężoną. Należy ona do grupy organicznych związków chemicznych. W organizmie powstaje w wyniku szeregu przemian biochemicznych hemoglobiny. Przemiany te dokonują się w komórkach wątroby, śledziony, a także w szpiku.

    Bilirubina pośrednia wędruje do krwi, gdzie ulega połączeniu z białkami – albuminami. Ten rodzaj bilirubiny nie przedostaje się do moczu, gdyż nie przenika przez błonę filtracyjną kłębuszków nerkowych. Kolejnym etapem przemiany bilirubiny jest dotarcie do wątroby i połączenie z kwasem glukuronowym. Tak połączona bilirubina nazwana jest już bilirubiną sprzężoną.

    Bilirubina wolna może przenikać przez barierę krew-mózg i wywierać działanie toksyczne na ośrodkowy układ nerwowy.

     

    Kiedy bada się wolną bilirubinę?

     

    Lekarz zleca oznaczenie bilirubiny wolnej w celu diagnozowania:

    Badanie bilirubiny wolnej to ma znaczenie w różnicowaniu przyczyn żółtaczki. Stężenie bilirubiny wolnej oznacza się również, gdy u pacjenta obserwuje się wzmożoną hemolizę (rozpad krwinek czerwonych – erytrocytów) i podejrzewana jest niedokrwistość hemolityczna.

    W procesie diagnostycznym lekarz oznacza również inne konieczne parametry, w tym m.in.: bilirubinę całkowitą oraz bilirubinę sprzężoną. Dodatkowo sprawdzane są parametry wątrobowe: AspAT, AlAT.

     

    Wolna bilirubina – norma i wyniki badania

     

    Norma stężenia bilirubiny wolnej zawiera się w przedziale 0,2–0,8mg/dl.

    Stężenie bilirubiny niesprzężonej oznaczane jest we krwi. W tym celu niezbędne jest uzyskanie od pacjenta próbki krwi. Pacjent powinien zgłosić się do punktu pobrań na czczo. Wskazane jest również wcześniejsze omówienie z lekarzem wszystkich przyjmowanych na stałe leków, gdyż niektóre z nich mogą wpłynąć na wynik badania. Osoba wykwalifikowana nakłuwa najlepiej widoczną żyłę i pobiera krew. Następnie materiał przesyłany jest do analizy.

    U pacjentów u których wzrost bilirubiny wolnej związany jest z hemolizą, żółtaczka jest przeważnie umiarkowana. Żółtaczka w przebiegu, której obserwuje się wzrost stężenia bilirubiny wolnej nazywana jest żółtaczką przedwątrobową, inaczej hemolityczną. Pacjenci mogą zaobserwować zmianę zabarwienia stolca na ciemny kolor, ze względu na podwyższony poziom sterkobilinogenu w kale. Dodatkowo w moczu obserwuje się wzrost urobilinogenu. Enzymy wątrobowe: AlAT i AspAT są w normie.

     

    Hiperbilirubinemia z przewagą bilirubiny wolnej

     

    Z takim stanem mamy do czynienia, gdy dochodzi do nadmiernego wytwarzania bilirubiny. Dzieje się tak w wyniku rozpadu krwinek czerwonych. Stan taki nazywany jest hemolizą. Rozpad erytrocytów może mieć miejsce już w szpiku kostnym i proces erytropoezy (powstawania krwinek czerwonych) jest nieefektywny. Konkretnie dochodzi tutaj do rozpadu tzw. komórek prekursorowych erytrocytów. Dzieje się tak m.in.: w przebiegu niedokrwistości złośliwej Addisona-Biermera, talasemii.

    U noworodków, u których wystąpił konflikt serologiczny dochodzi do rozpadu krwinek czerwonych. Efektem tego może być nagromadzenie bilirubiny w jądrach podkorowych mózgowia, na skutek jej zdolności do przenikania przez barierę krew-mózg. Stan taki jest bardzo niebezpieczny dla dziecka, dlatego tak ważne jest oznaczanie stężenia bilirubiny u noworodków.

    Ze wzrostem bilirubiny wolnej we krwi możemy mieć również do czynienia, wówczas, gdy zaburzony jest proces łączenia bilirubiny wolnej z kwasem glukuronowym. Taka sytuacja ma miejsce u osób z zespołem Gilberta. Jest to choroba wrodzona. Jej objawem jest łagodna żółtaczka. Stężenie bilirubiny u tych pacjentów nie przekracza 50mg/l.

    Kolejną możliwą przyczyną wzrostu bilirubiny wolnej we krwi jest przyjmowanie leków powodujących hemolizę.

    Wzrost bilirubiny wolnej może wystąpić również po przetoczeniu krwi.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.