zarejestruj się zaloguj się

Badanie stężenia bilirubiny

Tekst: Miłosz Turkowiak
Badanie stężenia bilirubiny
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 22. stycznia, 2014

Oznaczanie stężenia bilirubiny, produktu rozpadu hemoglobiny – substancji odpowiedzialnej za przenoszenie tlenu w organizmie – jest jednym z podstawowych badań laboratoryjnych krwi. Do najważniejszych zastosowań tego badania należą diagnostyka chorób wątroby i pęcherzyka żółciowego oraz rozpoznawanie stanów wzmożonego rozpadu czerwonych krwinek.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest bilirubina?

     

    Bilirubina powstaje w wyniku przemian hemoglobiny – białka zawartego w czerwonych krwinkach (erytrocytach), odpowiedzialnego za transport tlenu w organizmie. Uwalniana jest w procesie rozpadu erytrocytów, po czym transportowana jest do wątroby. Tam następuje jej przemiana – tzw. sprzęganie – i wydzielenie do żółci, która gromadzi się w pęcherzyku żółciowym. Bilirubina wydalana jest do dwunastnicy razem z pozostałymi składnikami żółci podczas skurczu pęcherzyka żółciowego. Usuwana jest z organizmu razem z kałem. Mała część bilirubiny ulega w jelicie przekształceniu do urobilinogenu i wchłaniana jest z powrotem do krwi, skąd usuwana jest z moczem.

    W przypadku niektórych chorób całkowite stężenie bilirubiny we krwi rośnie. Zależnie od rodzaju schorzenia, wzrosnąć może tzw. bilirubina sprzężona (inaczej: związana, bezpośrednia; oznacza to, że nastąpiła jej przemiana w wątrobie), niesprzężona (inaczej: wolna, pośrednia; nie nastąpiła jej przemiana w wątrobie) lub obie jej formy. Najważniejszym objawem wzrostu stężenia bilirubiny we krwi jest żółtaczka.

     

    Kiedy oznaczamy stężenie bilirubiny?

     

    Do wskazań do badania stężenia bilirubiny we krwi należą:

    • Ocena pracy wątroby - w wyniku zaburzeń w pracy wątroby, nie jest możliwe sprzęganie całej bilirubiny, która się do niej dostaje. W efekcie następuje podwyższenie we krwi stężenia zarówno bilirubiny sprzężonej i niesprzężonej. Do obniżenia sprawności wątroby mogą prowadzić takie sytuacje jak zapalenia (w tym wirusowe, wywołane lekami, autoimmunologiczne), uszkodzenie wątroby, marskość wątroby, nadużywanie alkoholu, rak wątrobowokomórkowy, czy choroby genetyczne – np. niedobór transferazy glukuronowej, czy zespół Cliglera-Najjara;
    • Podejrzenie blokady dróg żółciowych - zablokowanie dróg żółciowych prowadzi do zatrzymania wydzielania żółci. Bilirubina przekształcona w wątrobie nie może zostać z niej usunięta drogą fizjologiczną – wydzielana jest więc do krwi. W wyniku tego obserwujemy wzrost stężenia bilirubiny sprzężonej. Sytuacja taka ma miejsce przede wszystkim w kamicy pęcherzyka żółciowego (kamienie zamykają światło przewodów żółciowych) i w nowotworach głowy trzustki (rosnący guz uciska drogi żółciowe zamykając ich światło);
    • Diagnostyka  stanów wzmożonej hemolizy (rozpadu czerwonych krwinek) - w stanach tych następuje wzrost stężenia bilirubiny, która uwalniana jest w dużej ilości z erytrocytów i nie została jeszcze przekształcona w wątrobie (niesprzężonej). Przykładem choroby prowadzącej do takiej sytuacji jest niedokrwistość hemolityczna.
    • Ocena żółtaczki noworodków. Badanie stężenia bilirubiny we krwi u noworodka z żółtaczką bywa pomocne w podjęciu decyzji o ewentualnym jej leczeniu.

    Ponadto, stężenie bilirubiny jest oznaczane w przypadku wystąpienia takich objawów jak ciemne zabarwienie moczu, niewyjaśnione nudności/wymioty, ból i obrzęk brzucha, czy przewlekłe zmęczenie i ogólne złe samopoczucie.

     

    Jak badamy stężenie bilirubiny w krwi?

     

    Oznaczanie bilirubiny wykonuje się na próbce krwi pacjenta. Pacjent powinien zgłosić się do pobrania krwi rano, na czczo. Ostatni posiłek poprzedniego dnia powinien być spożyty nie później niż o godz. 18. Pobranie krwi odbywa się najczęściej przez nakłucie żyły w okolicy dołu łokciowego i zebranie próbki do probówki. Przed pobraniem należy poinformować lekarza o zażywanych lekach, gdyż mogą one wpływać na otrzymane wyniki.

     

    Wartości referencyjne dla bilirubiny

     

    Wartości referencyjne ustalane są przez laboratorium wykonujące badanie. Najczęściej przyjmowane są następujące zakresy:

    • bilirubina całkowita – 0,3-1,9 mg/dl,
    • bilirubina sprzężona – 0-0,3 mg/dl.

    Bilirubina niesprzężona wyliczana jest z różnicy między bilirubiną całkowitą i sprzężoną.

    Wartości referencyjne dla noworodków różnią się od wyżej podanych. W warunkach prawidłowych obserwuje się u nich podwyższone stężenie bilirubiny we krwi. Wartości prawidłowe zmieniają się w zależności od wieku noworodka liczonego w dniach.

     

    Interpretacja wyniku stężenia bilirubiny

     

    Interpretacja nieprawidłowego wyniku badania stężenia bilirubiny w krwi zależy od stosunku poszczególnych jej frakcji:

    • Podwyższenie stężenia bilirubiny całkowitej z dominującym wzrostem jej frakcji niesprzężonej wskazuje na wzmożony rozpad czerwonych krwinek lub reakcję na transfuzję krwi;
    • Dominacja wzrostu stężenia bilirubiny sprzężonej wskazuje na problem leżący w obrębie dróg żółciowych;
    • Wzrost obu frakcji bilirubiny sugeruje natomiast nieprawidłowości pracy wątroby.

    U noworodków podwyższenie stężenia bilirubiny jest stanem naturalnym. W ocenie ryzyka jego szkodliwych działań bierze się pod uwagę wiek dziecka, jego ewentualne wcześniactwo i dynamikę wzrostu stężenia bilirubiny.

    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.