zarejestruj się zaloguj się

Badanie przeciwciał IgE – całkowite i swoiste

Tekst: lek. Małgorzata Haras-Gil
Badanie przeciwciał IgE – całkowite i swoiste
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 07. lutego, 2014

Badanie przeciwciał IgE jest jednym z podstawowych wykonywanych w celu diagnozowania alergii i kontroli prawidłowego procesu leczenia. Oznaczyć można IgE całkowite (ogólne stwierdzenie alergii) bądź swoiste (dotyczy konkretnego alergenu). Norma stężenia IgE zależy od wieku, zaś wynik badania IgE może być podawany ilościowo oraz półilościowo (w skali 0-6 pkt).

SPIS TREŚCI:

    Czym są przeciwciała?

     

    Przeciwciała są to białka osocza produkowane przez komórki układu odpornościowego człowieka (plazmocyty), w odpowiedzi, na toczącą się infekcję. Charakteryzują się wybiórczością – tzn. przeciwciała produkowane są przeciwko tylko jednemu antygenowi, którego potrafią rozpoznać i zneutralizować. Jednocześnie pozostają niewrażliwe na inne antygeny.

    W potocznej mowie, antygenem określa się czynnik powodujący infekcję (np. bakterię), mówiąc bardziej precyzyjnie, antygeny są to białka czynnika infekcyjnego, które pobudzają układ odpornościowy człowieka (do produkcji przeciwko sobie przeciwciał).

    Jednocześnie, antygen potrafi połączyć się ze swoistym dla siebie przeciwciałem – powstają wówczas kompleksy immunologiczne. Głównym zadaniem przeciwciał jest więc neutralizacja bakterii, wirusów, toksyn i aktywowanie różnych mechanizmów odpowiedzi immunologicznej (aktywowanie układu dopełniacza).

    Swoją budową, przeciwciało przypomina literę Y. Składa się z tzw. łańcuchów ciężkich i łańcuchów lekkich. Różnice w budowie tych łańcuchów, pozwalają wyróżnić kilka klas przeciwciał.

    Istnieje 5 klas przeciwciał: IgA, IgM, IgG, IgD i IgE. Różnią się one nie tylko budową, ale i funkcją jaką pełnią w procesach odpornościowych.

     

    Co to jest przeciwciało IgE?

     

    Głównym zadaniem przeciwciała IgE w organizmie człowieka jest obrona przed pasożytami. Niestety, w wyniku zjawiska „nadwrażliwości”, przeciwciało jest mechanizmem spustowym w rozwoju alergii. Kontakt osoby uczulonej na dany antygen powoduje rozwinięcie szeregu objawów, między innymi kataru, zaczerwienienia skóry, lub świądu. Obecnie, leczenie farmakologiczne dąży do zablokowania wydzielania IgE po kontakcie z uczulającym antygenem, a kontrola poziomu IgE pozwala diagnozować alergię, czynnik wywołujący objawy oraz monitorować skuteczność leczenia antyalergicznego.

    Przeciwciała IgE stanowią najmniejszą frakcję przeciwciał. Ich nazwa, związana jest z obecnością łańcucha epsilon. Główną funkcją IgE jest generowanie odpowiedzi immunologicznej przeciwko pasożytom. Dzieje się to, poprzez pobudzenie eozynofilów i bazofilów które rozpoczynają produkcję histaminy. W przypadku, gdy dochodzi do nadwrażliwości na dany antygen następuje wzmożona produkcja przeciwciała klasy IgE. Nadmiernie wytwarzana wówczas histamina jest odpowiedzialna jest za męczące objawy alergii – swędzenie skóry, kaszel, zaczerwienienie skóry, łzawienie, wyciek z nosa, spadek ciśnienia krwi, powstanie obrzęków, krost, bąbli.

    Szczególnie niebezpieczną sytuacją jest wstrząs anafilaktyczny lub obrzęk krtani. Stany te wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej.

    Istnieje skłonność dziedziczna do nadmiernego wytwarzania IgE – to tzw. atopia. Dane statystyczne mówią, że na świecie nawet 30% osób ma stwierdzoną atopię i cierpi z jej powodu, a kolejne 20% posiada swoiste przeciwciała IgE (są uczulone) i stanowią grupę ryzyka (może u nich rozwinąć się alergia). Do chorób, których przyczynę upatruje się w reakcji IgE-zależnej alergii wymienia się:

    • astmę oskrzelową,
    • atopowe zapalenie skóry,
    • pokrzywkę,
    • alergiczny nieżyt nosa i spojówek,
    • obrzęk naczynioruchowy.

     

    Jakie jest zastosowanie IgE w diagnostyce alergii?

     

    W podstawowej diagnostyce alergologicznej zaleca się kontrolowanie poziomu IgE całkowitego oraz eozynofilii (liczby eozynofilii we krwi).

    Interpretacja wyniku, pozwala określić, czy objawy kliniczne wynikają z alergii. Służą także do oceny skuteczności leczenia antyalergicznego.

     

    Metody oznaczania stężenia przeciwciał IgE?

     

    Istnieje możliwość oznaczenia stężenia przeciwciała IgE w sposób całkowity (za pomocą metod immunochemicznych) lub zbadanie stężenia IgE swoistego – tzn. wybiórczego dla danego alergenu.

    W tym momencie, możliwe jest zbadanie alergenoswoistego IgE dla 400 różnych antygenów za pomocą metody RAST.

    Sposób przedstawienia wyniku badania może być ilościowy – gdy laboratorium podaje stężenie przeciwciała, lub półilościowy – wykorzystuje wówczas skalę od 0 do 6, gdzie 0 oznacza brak swoistego przeciwciała IgE, a 6 oznacza jego wysokie stężenie. Rozpiętość skali zależna jest od laboratorium. Czasem wysokie stężenie oznaczone jest 4. Zawsze należy porównać wynik z normami podanymi przez laboratorium dokonujące pomiaru.

     

    Normy laboratoryjne IgE

     

    Stężenie przeciwciała IgE zmienia się wraz z wiekiem, z tego powodu, normy dostosowane są do wieku pacjenta. Normy wartości IgE całkowitego zmierzone w surowicy:

    • noworodki: 5-10 j./ml,
    • dzieci przed ukończeniem 1 roku życia: 30 j./ml,
    • dzieci pomiędzy 7 a 10 rokiem życia: około 300 j./ml,
    • dorośli: poniżej 100 j./ml.

    Wśród metod półilościowych:

    • 0 niezależnie od wieku.

     

    Co może oznaczać podniesiony poziom całkowitego IgE?

     

    Zdarza się, że pomimo prawidłowego wyniku badania, pacjent cierpi z powodu alergii. Niestety, poziom IgE całkowitego nie zawsze koreluje ze stanem klinicznym. Mimo to, podwyższone stężenie sugeruje w zależności od objawów:

    • chorobę atopową,
    • infekcję spowodowaną przez pasożyty – najczęściej występujące u dzieci: owsicę i glistnicę. Rzadziej włośnicę, toksoplazmozę, toksokarozę i lambliozę,
    • mononukleozę zakaźną,
    • niedobory odporności u dzieci,
    • zespół nerczycowy,
    • nowotwory – szpiczak IgE, chłoniak Hodgkina,
    • choroby skóry – pęcherzycę, łuszczycę, świerzb,
    • aspergilozę.

    Choroba atopowa oznacza najczęściej atopowe zapalenie skóry, alergiczny nieżyt nosa i spojówek, a w wyniku spożywania określonego pokarmu, dochodzi do wystąpienia objawów gastrycznych – głównie biegunki. Problem ten dotyczy szczególnie dzieci w 1 roku życia (około 8%).

    Do pokarmów najczęściej wywołujących objawy należą: orzeszki ziemne, seler, mięso ryb, białko jaja kurzego, sezam, przyprawy, skorupiaki. Istnieje bardzo wysokie ryzyko wystawienia reakcji anafilaktycznej po spożyciu tych produktów u dzieci chorujących na astmę oskrzelową.

    Nadwrażliwość pokarmowa bardzo często ma gwałtowny przebieg i rozpoczyna się tuż po wniknięciu do organizmy alergenu. Objawy takie jak:

    • przyspieszenie akcji serca,
    • spadek ciśnienia,
    • nudności czy wymioty,
    • nagle pojawiająca się biegunka,
    • ból brzucha przypominający kolkę,
    • uczucie parcia na mocz

    to objawy wstrząsu anafilaktycznego.

    Zdarza się również, że reakcja anafilaktyczna występuje po zjedzeniu uczulającego pokarmu dopiero po wykonaniu ćwiczeń fizycznych. Jeśli pacjent potrafi się powstrzymać od wysiłku, może spożywać ten pokarm. Sytuacja ta dotyczy najczęściej kobiet, pomiędzy 15 a 35 rokiem życia. Postawienie trafnej diagnozy ułatwia dobrze zebrany wywiad i podwyższony poziom swoistych IgE.

    Sytuacja wygląda zupełnie inaczej w diagnostyce IgE alergenoswoistych. Te, dość dobrze korelują z wynikami precyzyjnej diagnostyki alergologicznej – np. testami skórnymi. Z racji zalet tego badania (brak ryzyka reakcji anafilaktycznej, łatwo wykonać badanie u małych dzieci, nie trzeba odstawiać stosowanych stale leków, gdyż nie wpływają na wynik) często wykonuje się je jako pierwsze.

    Autor: lek. Małgorzata Haras-Gil
    Tagi: alergiaige

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.