zarejestruj się zaloguj się

Badanie HCV (wirus WZW typu C)

Tekst: lek. Małgorzata Haras-Gil
Badanie HCV (wirus WZW typu C)
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 26. lutego, 2014

Badanie HCV wykonywane jest zazwyczaj, gdy zachodzi podejrzenie wirusowego zapalenia wątroby typu C. Objawy zakażenia HCV mogą w ogóle nie występować, do tego są mało swoiste (ogólne osłabienie, ból mięśni i stawów). Wirus HCV rzadko też wywołuje żółtaczkę (10% chorych na WZW typu C). Niestety nie ma szczepionki na wirusowe zapalenie wątroby typu C.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest wirus HCV?

     

    Wirus zapalenia wątroby typu C (HCV) charakteryzuje się dużym polimorfizmem. Mnogość jego podtypów przysparza trudności w skonstruowaniu skutecznej szczepionki, a różne genotypy charakteryzują się zupełnie innymi wartościami prognostycznymi. Za najważniejsze czynniki rokownicze uznaje się genotyp wirusa oraz poziom wiremii.

    Upowszechnienie badań serologicznych i genetycznych w diagnozowaniu zakażenia HCV znacznie zwiększyło możliwości diagnozowania zakażenia, określenia ww. parametrów, kwalifikowania do odpowiedniego programu terapeutycznego oraz monitorowanie wyników leczenia.

    Wirus zapalenia wątroby typu C, należy do tzw. RNA – wirusów. Oznacza to, że jego materiałem genetycznym jest nić RNA (inaczej niż u ludzi – tu, materiałem genetycznym jest nić DNA).

    Do tej pory nie jest dokładnie poznany mechanizm, w jakim dochodzi do zakażania komórek przez wirusa. Skomplikowana budowa powoduje, że znanych jest obecnie 6 genotypów HCV i przynajmniej 100 podtypów. To zróżnicowanie ma swoje przełożenie praktyczne – wpływa na wyniki leczenia farmakologicznego (gorsze efekty leczenia genotypów 1 i 4), oraz stwarza trudności w wyprodukowaniu skutecznej szczepionki. Za dawkę wirusa, która wystarczy do wywołania zakażenia, uważa się 100 cząsteczek HCV. Stwierdzono, że nawet w stanach bardzo wysokiej wiremii (dużej liczby wirusów), w płynach ustrojowych i tkankach ilość HCV jest dużo mniejsza, do badań diagnostycznych wykorzystuje się najczęściej krew pacjenta.

     

    Wskazania do badania zakażenia wirusem HCV

     

    Niestety, szacuje się, że nawet 95% osób zakażonych wirusem HCV nie jest tego świadoma. Wynika to z tego, że przebieg choroby jest bezobjawowy lub skąpoobjawowy. Wśród zgłaszanych sporadycznie objawów zakażenia HCV, należy wymienić:

    • objawy dyspeptyczne,
    • uczucie znużenia,
    • pobolewania mięśni i stawów,
    • żółtaczka – dotyczy jedynie 10% chorych.

    Informację o zakażeniu, chory otrzymuje najczęściej w wyniku przypadkowo przeprowadzonej diagnostyki, po oddaniu krwi jako dawca (krew dawców jest badana w stacjach krwiodawstwa pod kątem zakażeń wirusami HCV, HBV, HIV).

    Do zakażenia dochodzi najczęściej w wyniku kontaktu z krwią zakażonej osoby. Może mieć to miejsce:

    • podczas transfuzji krwi,
    • przeprowadzania zabiegów medycznych,
    • pobierania krwi,
    • wykonywania zastrzyków,
    • zabiegów stomatologicznych,
    • dializoterapii,
    • procedur niemedycznych:
      • wykonywania tatuażu bez zachowania podstawowych zasad higieny
      • przyjmowania narkotyków nie sterylnymi igłami lub strzykawkami.

    Inną drogą zakażenia są kontakty seksualne i dość rzadko – zakażenia dzieci podczas porodu.

    W związku z tym, pojawienie się niepokojących objawów WZW u osoby, która w przeszłości miała kontakt z osobą zakażoną lub zachowywała się ryzykowanie, zawsze stanowi wskazanie do przeprowadzenia podstawowej diagnostyki w kierunku infekcji wirusami HBV i HCV, czyli hepatotropowymi.

     

    Jakie są podstawowe metody diagnostyki zakażenia?

     

    Diagnostyka biochemiczna

     

    Badania biochemiczne HCV – wzrost stężeń enzymów wątrobowych – AlAT i AspAT. (nawet u 30% brak wzrostu stężeń). Enzymy te, będące wskaźnikami opisującymi kondycję komórki wątrobowej, traktowane są jako badanie przesiewowe, pozwala też monitorować odpowiedź na leczenie antywirusowe. Jeśli wirusowe zapalenie wątroby przebiega z żółtaczką, odnotowuje się także wzrost bilirubiny wolnej i sprzężonej. Jeśli rozwinie się postać cholestatyczna – z zastojem żółci, charakterystyczny jest wzrost enzymów GGTP, ALP.

     

    Diagnostyka genetyczna

     

    Badania genetyczne HCV – umożliwiają pewne rozpoznanie zakażenia HCV. Dodatkowo, potwierdzenie jest możliwe przed wystąpieniem objawów klinicznych. Spośród dostępnych metod, umożliwiają najwcześniejsze wykrycie obecności wirusa HCV (nawet 1-2 tygodnie po ostrym zakażeniu). Do przeprowadzenia diagnostyki wystarczy nawet niewielka ilość materiału pobranego od pacjenta. Wykorzystując metodę PCR, dokonuje się powielenia ilości materiału genetycznego wirusa. Wyróżniamy dwa rodzaje testów:

    • jakościowe – stwierdzające jedynie obecność RNA HCV,
    • ilościowe – pozwalające ocenić liczbę kopii wirusa.

    Informacja ta ma bardzo duże znaczenie kliniczne, ponieważ, wraz z genotypem stanowi podstawę rokowania dalszego przebiegu choroby. Wariantem metody PCR jest RT- PCR (Real Time PCR) – to metoda charakteryzująca się najwyższą czułością i swoistością, nie jest jeszcze metodą powszechnie stosowaną.

    • Możliwość rozpoznania genotypów wirusa HCV daje metoda hybrydyzacji z amplifikacją sygnału. Najnowszy model testu pozwala rozpoznać aż 7 genotypów, nie jest jednak powszechnie dostępny. Inną, drogą, metodą jest sekwencjonowanie regionów genotypowo swoistych – umożliwia określanie pokrewieństwa między genotypami wirusa.
    • Nową i niosącą duże nadzieje diagnozowania zapalenia wątroby typu C, jest metoda mikromacierzy – pozwala na stworzenie macierzy (chipa) – który rozpozna materiał genetyczny wirusa HCV, jego ilość, znane warianty i ewentualne mutacje.

     

    Diagnostyka serologiczna

     

    W badaniach serologicznych podstawowymi metodami wykorzystywanymi do rozpoznania zakażenia wirusem HCV są testy immunoenzymatyczne – EIA i ELISA, w których rozpoznaje się specyficzne przeciwciała skierowane przeciwko różnym antygenom wirusa.
    Obecnie znane są 3 generacje tych testów, które z różną czułością i swoistością rozpoznają zakażenie. Metody te, traktowane są jako metody przesiewowe – dodatni wynik testu jest podstawą do przeprowadzenia testów potwierdzenia.

    Jako test potwierdzenia stosuje się tzw. test RIBA – rekombinowany test immunoblot. Znane są 3 generacje tego testu. Obecnie największą popularnością cieszy się 3 generacja, jednak ustępuje miejsca innej metodzie – RT PCR HCV. Innym testem potwierdzającym zakażenie jest immunoblot – „western blot”

     

    Badanie histopatologiczne

     

    Badanie histopatologiczne wątroby – pozwalają na rozpoznanie zakażenia wirusem HCV, ponadto dostarczają informacji o stopniu włóknienia wątroby.

     

    Postępowanie diagnostyczne w badaniach na HCV

     

    Pierwszym krokiem, jest wykonanie badań przesiewowych – poziomu enzymów AlAT i AspAT oraz określenie poziomu przeciwciał anty-HCV (metodą serologiczna – EIA).

    Jeśli wyniki te są dodatnie, konieczne jest przeprowadzenie badań potwierdzających zakażenie – test RIBA lub Real Time PCR HCV RNA jakościowy – metody te wykrywają RNA HCV, pozwalają więc na zróżnicowanie zakażenia czynnego od zakażenia przebytego w przeszłości.

    Przed określeniem strategii terapeutycznej konieczne jest ilościowe oznaczenie RNA HCV (Real Time PCR HCV ilościowy) oraz określenie genotypu wirusa (genotypowanie HCV).

    Dodatkowymi badaniami, opisującymi funkcję komórki wątrobowej są:

    • morfologia krwi z określeniem liczby płytek krwi i czasu krzepnięcia,
    • badanie ogólne moczu,
    • inne biochemiczne wskaźniki wątrobowe.

    Aby określić skuteczność podjętej terapii konieczna jest ocena RNA HCV jakościowa i ilościowa.

    Doświadczenie kliniczne wskazuje, że najwyższe szanse wyleczenia mają pacjenci zakażeni genotypem wirusa innymi niż 1a i 1b z wyjściowo niskim poziomem wiremii (poniżej 100000 IU/Ml) przed 50 rokiem życia.

     

    Rozpoznanie zakażenia HCV

     

    Aby rozpoznać ostre zapalenie wątroby typu C, muszą być spełnione następujące kryteria:

    • stwierdzona obecność HCV RNA w surowicy krwi pacjenta,
    • podwyższone stężenie AlAT – przekraczające 20-krotnie normę laboratoryjną,
    • udokumentowana serokonwersja w anty-HCV,
    • potwierdzona ekspozycja na HCV w poprzedzających 4 miesiącach,

    Aby rozpoznać przewlekłe zapalenie wątroby typu C należy:

    • stwierdzić RNA HCV we krwi pacjenta przez przynajmniej 6 miesięcy,
    • stwierdzić w badaniu histopatologicznym zmiany zapalno-martwicze w wątrobie, z elementami włóknienia.
    Autor: lek. Małgorzata Haras-Gil
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.