zarejestruj się zaloguj się

Badanie grupy krwi

Tekst: lek. Małgorzata Haras-Gil
Badanie grupy krwi
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 27. stycznia, 2014

Badania grupy krwi standardowo oznaczają, badanie układu AB0 oraz obecność antygenu D, czyli czynnik Rh. Najczęściej występującą grupą krwi w Polsce jest A Rh+. Znajomość grupy krwi jest bardzo ważna w transfuzjologii, ponieważ w wyniku podania pacjentowi krwi niezgodnej grupowo, może dojść do poważnych powikłań poprzetoczeniowych.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest grupa krwi?

     

    Krew człowieka składa się z osocza i zanurzonych w nim elementów morfotycznych, do których zalicza się krwinki czerwone (erytrocyty), krwinki białe (leukocyty) i płytki krwi. Na krwinkach czerwonych obecne są pewne białka – substancje grupowe, na podstawie których określa się grupę krwi. Do najważniejszych, rutynowo oznaczanych, należą:

    • Układ grupowy AB0 – białka grupowe tego układu (antygeny), występują na wszystkich komórkach organizmu człowieka, z wyjątkiem neuronów. Pełna ekspresja ma miejsce w 2 roku życia. Wyróżnia się:
    • Grupę krwi A – występuje u 40% ludzi, stanowiąc najczęściej występującą grupę krwi. Na powierzchni erytrocytu obecna jest substancja grupowa A, w osoczu krwi obecne są przeciwciała skierowane przeciwko antygenom nieobecnym na krwince (przeciwciała anty-B). Znana jest grupa A1 i A2.
    • Grupę krwi B – obecna u 12% ludzi. Na powierzchni erytrocytu obecna jest substancja grupowa B, w osoczu krwi przeciwciała anty-A.
    • Grupę krwi AB – występuje u 8% ludzi. Na powierzchni krwinki czerwonej obecne substancje grupowe A i B, a w osoczu brak przeciwciał skierowanych przeciwko substancjom grupowym.
    • Grupę krwi 0 – występuje u niemal 40% ludzi. Nie posiada substancji grupowych na powierzchni erytrocytu, w osoczu natomiast obecne są przeciwciała anty-A i anty-B.
    • Układ grupowy Rh – w jego skład wchodzi 49 antygenów, z czego najsilniejszym i najbardziej immunogennym jest antygen D. Jest on obecny na powierzchni erytrocytów u 85% ludzi – są to osoby Rh+. Oznaczanie antygenu D jest przeprowadzane rutynowo. Pozwala to zmniejszyć częstość powikłań poprzetoczeniowych i rozpoznać konflikt serologiczny.

    Ponadto, istnieje jeszcze 30 układów grupowych, nieoznaczanych standardowo.

     

    Kiedy badamy grupę krwi?

     

    Antygeny grupowe krwi pojawiają się na krwinkach już w 6 tygodniu życia płodowego. Pełna ich ekspresja następuje dopiero w 2 roku życia – od tego momentu, rozpoznanie grupy krwi jest wiarygodne.

    • Główną przyczyną badania, jest konieczność przetoczenia krwi, np. w trakcie operacji (przed każdym zabiegiem chirurgicznym bada się grupę, a następnie zabezpiecza krew zgodną grupowo, na wypadek dużej utraty krwi podczas zabiegu).
    • Sytuacją nagłą są masywne krwotoki, w których przetoczenie krwi jest leczeniem ratującym życie.
    • Kolejnym powodem jest leczenie niedokrwistości za pomocą przetoczenia krwi. Obecnie, wskazaniem do przetoczenia jest stężenie hemoglobiny poniżej 6g/dl.
    • Grupę krwi oznacza się także u kobiet ciężarnych. Szczególną wartość diagnostyczną ma oznaczenie grupy krwi u matki i ojca dziecka jednocześnie. Pozwala to na wczesne rozpoczęcie diagnostyki konfliktu serologicznego. Jeśli matka i ojciec dziecka różnią się w zakresie układu Rh – tzn. u ojca dziecka stwierdza się obecność antygenu D natomiast matka jest Rh-, należy rozpocząć diagnostykę konfliktu serologicznego w I trymestrze ciąży.

    Znajomość grupy krwi pacjenta pozwala uniknąć powikłań poprzetoczeniowych. Ponieważ grożą one poważnymi skutkami, nawet śmiercią, w transfuzjologii istnieje kilka żelaznych zasad:

    • krew, którą przetacza musi być zgodna pod względem układu AB0 i układu Rh,
    • dodatkowo, przed przetoczeniem krwi, wykonuje się próbę krzyżową. Polega ona na połączeniu erytrocytów dawcy z surowicą biorcy i odwrotnie – erytrocytów biorcy z surowicą dawcy. Pozwala to na wykluczenie interakcji, spowodowanych w różnicach grupowych krwi, które są badane standardowo.

     

    Czy do badania grupy krwi trzeba się przygotować?

     

    Badanie grupy krwi nie wymaga żadnego wcześniejszego przygotowania. Jeśli celem badania nie jest zabezpieczenie krwi do planowanego zabiegu chirurgicznego, krew do oznaczenia grupy krwi pobierana jest przy okazji innych badań (np. morfologii), do których wymagane jest bycie na czczo. Samo jednak oznaczenie grupy krwi tego nie wymaga.

     

    Jak się przeprowadza i interpretuje badanie?

     

    Krew do badania grupy krwi pobiera się w identyczny sposób jak do badania morfologicznego krwi. Najczęściej z dołu łokciowego, ale może być pobrana z innych żył. Aby zbadać grupę krwi wykonuje się tzw. „krzyżówkę”, która polega na połączeniu badanych erytrocytów z surowicą wzorcową oraz badanej surowicy z wzorcowymi krwinkami. Np. jeśli do badanych erytrocytów wkropli się wzorcową surowicę anty-A (przeciwciała skierowane przeciwko substancji grupowej A), to brak reakcji oznacza, że na krwince nie ma substancji grupowej A. Jeśli obserwuje się reakcję – aglutynację, zlepianie – oznacza to, że substancja grupowa A jest obecna na krwince.

    Kolejnym etapem jest badanie surowicy pacjenta, do której wkrapla się wzorcowe krwinki. Analogicznie – używając krwinek wzorcowych grupy A (które posiadają na swojej powierzchni substancję grupową A), obserwuje się zlepianie, aglutynację – w surowicy, która posiada przeciwciała anty-A (a więc w grupie B i 0).

    W sposób analogiczny przeprowadza się połączenia kolejnych krwinek wzorcowych z badanymi surowicami i odwrotnie. Laborant wykonujący badanie, interpretuje interakcje, które zachodzą podczas badania i na ich postawie rozpoznaje grupę krwi.

    Autor: lek. Małgorzata Haras-Gil

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.