zarejestruj się zaloguj się

Amoniak we krwi

Tekst: Kamil Kowal
Amoniak we krwi
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 28. stycznia, 2015

Badanie amoniaku we krwi wykonuje się głównie przy podejrzeniu chorób wątroby. Wysoki poziom amoniaku we krwi wskazuje na niewydolność wątroby. Oznaczenie amoniaku w surowicy przeprowadza się u pacjentów, u których podejrzewa się: marskość wątroby, nadciśnienie wrotne. Wysoki amoniak we krwi może być diagnozowany u osób nadużywających alkoholu, w chorobach nerek.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest amoniak?

     

    Przemiany metaboliczne aminokwasów zawartych w przyjmowanych pokarmach przez człowieka, prowadzą do powstania amoniaku w organizmie. Proces ten zachodzi w świetle przewodu pokarmowego. Niezbędna do tego celu jest fizjologiczna flora bakteryjna bytująca w przewodzie pokarmowym. Deaminacja, czyli wyeliminowanie grupy aminowej (-NH2) z aminokwasów prowadzi do produkcji amoniaku, który następnie w wątrobie syntetyzowany jest do mocznika i w tej postaci zostaje przetransportowany do nerek, a stamtąd z moczem usunięty z organizmu.

    W warunkach kiedy w organizmie panuje fizjologiczne pH amoniak we krwi występuje przeważnie w postaci jonów NH4+. Wzrost amoniaku we krwi spowodowany jest zaburzeniem przemiany mocznika na którymś z etapów.

    Amoniak ma zdolność przenikania bariery krew-mózg. W przypadku kiedy amoniak nie jest prawidłowo metabolizowany przez wątrobę i usuwany przez nerki w postaci mocznika kumuluje się w mózgu prowadząc do powstania encefalopatii. W przebiegu encefalopatii dochodzi do zaburzeń poznawczych, dezorientacji, zmian neurologicznych. Może pojawić się splątanie, nadmierna senność, która następnie może przejść w śpiączkę. W najgorszym wypadku encefalopatia finalnie prowadzi do zgonu.

     

    Wskazania do oznaczenia amoniaku we krwi

     

    Oznaczenie amoniaku we krwi przeprowadza się:

    • w podejrzeniu ostrej lub przewlekłej niewydolności wątroby, prowadzącej do upośledzenia funkcji tego narządu,
    • u pacjentów z nadciśnieniem wrotnym,
    • u pacjentów z marskością wątroby,
    • u pacjentów z encefalopatią wątrobową, czyli u takich pacjentów z chorobami wątroby, u których dochodzi do zaburzeń funkcjonowania centralnego układu nerwowego,
    • w kontroli leczenia encefalopatii wątrobowej,
    • w celu określenia bloku metabolicznego w cyklu mocznikowym,
    • w podejrzeniu zaburzeń metabolicznych u noworodków,
    • w nadmiernym procesie rozkładu zachodzącym w jelitach.

     

    Jak wykonuje się badanie amoniaku we krwi?

     

    Pacjent na oznaczenie amoniaku we krwi powinien zgłosić się na czczo.

    Do wykonania oznaczenia amoniaku we krwi potrzebna jest próbka krwi uzyskana od pacjenta. Dogodnym miejscem pobrania krwi jest żyła łokciowa położona w dole łokciowym po wewnętrznej stronie kończyny górnej. Na początku należy odpowiednio odkazić miejsce pobrania, następnie cienką igłą wkłuć się do naczynia żylnego. Krew pacjenta aspiruje się do jednorazowej strzykawki. Po zakończeniu miejsce ukłucia należy ucisnąć jałowym gazikiem.

    U małych dzieci zezwala się na nacięcie skóry cienkim nożykiem (lancetem) i umieszczenie wypływającej krwi w probówce. Materiał do oznaczenia amoniaku we krwi oddaje się do analizy.

     

    Wyniki badania amoniaku we krwi

     

    Normy oznaczenia amoniaku we krwi są zależne od płci. Prawidłowe wyniki powinny mieścić się w granicach dla:

    • mężczyzn – 27–102 µg/dl, (16-60 µmol/l),
    • kobiet – 19–87 µg/dl, (11-51 µmol/l).

    Wzrost amoniaku powyżej normy może wskazywać na choroby wątroby i jej nieprawidłowe funkcjonowanie. Jak wspomniano wcześniej wątroba bierze udział w przemianie amoniaku w mocznik, który następnie jest usuwany przez nerki. W wyniku niewydolności wątroby przemiana ta nie zachodzi lub jest upośledzona, co w konsekwencji prowadzi do wzrostu poziomu amoniaku we krwi.

    Poniżej przedstawione są wyniki liczbowe odnoszące się do poszczególnych stanów wywołanych wzrostem amoniaku we krwi:

    • powyżej 150 µg/dl – ciężkie uszkodzenie wątroby z objawami encefalopatii,
    • powyżej 300 µg/dl – śpiączka wątrobowa.

    Inną przyczyną podwyższonego poziomu amoniaku we krwi są defekty genetyczne, które prowadzą do niedoborów enzymatycznych biorących udział w przemianie amoniaku w wątrobie. U noworodków mogą być to wrodzone niedobory albo defekty enzymatyczne cyklu mocznikowego.

    Nieprawidłowe funkcjonowanie nerek w przebiegu ostrej lub przewlekłej choroby nerek również jest przyczyną wzrostu amoniaku we krwi. W wyniku niedostatecznego usuwania mocznika przez nerki dochodzi do kumulacji amoniaku w organizmie.

    Do wzrostu amoniaku we krwi dochodzi także w przebiegu zespołu Reye’a. Jest to groźne schorzenie obarczone dużą śmiertelnością. Jest związane z rozlanym uszkodzeniem mitochondriów. Prócz wysokiego amoniaku w zespole tym występuje hipoglikemia, wysokie stężenie mleczanów, a także wzrost aminotransferaz.

    Innymi przyczynami, które prowadzą do wzrostu amoniaku we krwi jest palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, a także nadmierny wysiłek w wyniku, którego mięśnie produkują amoniak. Źródłem amoniaku są również białka uwolnione w jelicie podczas rozpadu komórek krwi pochodzących z krwawienia do przewodu pokarmowego.

    Obniżenie stężenia amoniaku we krwi występuje w niewielu przypadkach. Stan ten jest związany z nieprawidłowym ciśnieniem tętniczym krwi. Amoniak poniżej dolnej granicy normy może występować w przypadku nadciśnienia pierwotnego, którego przyczyna nie jest znana, albo w przypadku nadciśnienia złośliwego.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.