zarejestruj się zaloguj się

ACTH – badanie poziomu

Tekst: Kamil Kowal
ACTH – badanie poziomu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 26. lipca, 2013

ACTH jest to hormon, który powstaje i jest uwalniany z przedniej część przysadki. Wpływa swoim działaniem na korę nadnerczy stymulując ją do wydzielania jej hormonów np. kortyzolu. Wskazaniem do oznaczenia ACTH jest podejrzenie choroby przedniego płata przysadki jak i chorób kory nadnerczy.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest ACTH?

     

    ACTH jest to hormon adrenokortykotropowy wytwarzany w przedniej część przysadki mózgowej. Pobudza on korę nadnerczy do wydzielania przez nią hormonów takich jak kortyzol, aldosteron oraz androgeny. Wydzielanie ACTH jest kontrolowane przez podwzgórze. Hormon ten jest wydzielany zgodnie ze swoim rytmem dobowym (najwięcej rano, najmniej w nocy). Może być on również wydzielany epizodycznie w sytuacjach stresowych, dlatego często nazywany jest hormonem stresu.

    Oznaczenie poziomu hormonu adrenokortykotropowego jest szczególnie przydatne w celu odnalezienia przyczyny nadczynności oraz niedoczynności kory nadnerczy. Uzyskany wynik decyduje o rodzaju podejmowanego leczenia.

    Nadczynności kory nadnerczy dzielą się na postać pierwotną (zespół Cushinga) oraz wtórną (choroba Cushinga). Niedoczynność kory nadnerczy występuje jako pierwotna – zespół Addisona oraz wtórna objawiająca się zmniejszonym wydzielaniem ACTH przez przysadkę, a tym samym mniejszym oddziaływaniem tego hormonu na korę nadnerczy. Pomocne w różnicowaniu tych stanów chorobowych jest oznaczenie poziomu ACTH i kortyzolu.

     

    Kiedy należy zbadać poziom ACTH?

     

    Wskazaniem do oznaczenia ACTH jest podejrzenie chorób związanych z nieprawidłowym funkcjonowaniem przedniego płata przysadki.

    Diagnostykę zaleca się przeprowadzić w momencie wystąpienie objawów wskazujących na niedoczynność przysadki mózgowej, takich jak:

    • utrata apetytu, spadek masy ciała,
    • nocturia (częste oddawanie moczu w nocy),
    • zmęczenie,
    • u kobiet nieregularne cykle miesiączkowe,
    • spadek libido (popędu seksualnego).

    Oznaczenie poziomu ACTH warto również przeprowadzić u osób z podejrzeniem niskiego lub podwyższonego poziomu kortyzolu, a wskazywać na to będą następujące objawy:

    • na podwyższony poziom kortyzolu:
      • cienka i zwiotczała skóra,
      • okrągła twarz
      • purpurowe rozstępy na skórze brzucha,
      • obfite owłosienie na powierzchni całego ciała,
      • nadciśnienie tętnicze,
      • osłabienie siły mięśniowej,
    • na obniżony poziom kortyzolu,
      • spadek masy ciała,
      • utrata apetytu,
      • zmęczenie,
      • wysokie stężenia potasu i wapnia,
      • niskie stężenia sodu,
      • ciemne zabarwienie skóry.

     

    Technika oraz przygotowanie do badania

     

    Badanie poziomu ACTH wykonuje się na podstawie pobranej od pacjenta niewielkiej ilości krwi do probówki próżniowej (izoluje się osocze i na jego podstawie wykonuje się badanie). Na badanie należy zgłosić się rano, ponieważ wydzielanie tego hormonu charakteryzuje się określonym rytmem dobowym i najwyższe jest właśnie w godzinach porannych. Materiał pobierany jest zazwyczaj z żył najlepiej widocznych i zlokalizowanych w dole łokciowym, u dzieci natomiast stosuje się niewielkie nacięcie nożem lekarskim (lancetem) na skórze w celu wywołania niewielkiego krwawienia. Otrzymaną próbkę wysyła się do analizy.

    Na badanie należy przyjść rano, na czczo.

     

    Wartości referencyjne

     

    Wartości referencyjne zależą od kilku czynników np. płeć, wiek, metoda oznaczenia, dlatego każdy wynik należy indywidualnie konsultować z lekarzem.

    Najwyższe stężenie ACTH występuje w godzinach porannych (godzina 8) i mieści się w zakresie:

    • 25-100 pg/ml (<22pmol/l),

    natomiast najniższe stężenie powinno otrzymywać się w godzinach wieczornych (godzina 22):

    • 30 pg/ml (<6pmol/l).

     

    Interpretacja wyniku

     

    Podniesiony poziom ACTH może występować w takich stanach jak:

    • gruczolak przedniej części przysadki (choroba Cushinga),
    • ektopowe wydzielanie ACTH (np. rak owsianokomórkowy płuc),
    • pierwotna niedoczynność kory nadnerczy (choroba Addisona),
    • stany pourazowe i pooperacyjne.

    Obniżony poziom ACTH może świadczyć o:

    • wtórnej niedoczynności kory nadnerczy
    • zespole Cushinga,
    • guzach wydzielających kortyzol.
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Niedoczynność nadnerczy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.