zarejestruj się zaloguj się

Markery nowotworowe

Tekst: lek Dawid Gajda
Markery nowotworowe
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. października, 2014

Markery nowotworowe, nazywane inaczej znacznikami nowotworowymi, są to substancje o różnej budowie chemicznej i strukturze biologicznej, wytwarzane w organizmie człowieka. Do ich wzrostu może dochodzić w wyniku toczącego się procesu nowotworowego, a także w wyniku innych schorzeń. Ich oznaczanie jest przydatne w ocenie radykalności leczenia, występowania wznowy lub rozsiewu, a także w monitorowaniu leczenia.

lek Dawid  Gajda
AUTOR
lek Dawid Gajda chirurgia ogólna, chirurgia dzie
SPIS TREŚCI:

    Co to są markery nowotworowe?

     

    Markery nowotworowe są to najczęściej wielkocząsteczkowe substancje zróżnicowane pod względem budowy chemicznej oraz biologicznej. Uwalniane są do krwiobiegu przez komórki nowotworowe, a także przez zdrowe komórki organizmu, które tak reagują w odpowiedzi na nowotwór. Stężenie markera nowotworowego w surowicy zależy od wielu czynników. Może wzrastać w wyniku progresji guza oraz pojawienia się przerzutów. Maleje natomiast najczęściej po usunięciu guza nowotworowego. Należy jednak pamiętać, że u osób chorych na nowotwór stężenia markerów mogą być w normie, pomimo występującej choroby.

     

    Kiedy oznaczamy stężenie markerów nowotworowych?

     

    Oznaczanie poziomu znaczników nowotworowych znajduje głównie zastosowanie w onkologii. Jest to pomocnicze badanie wykorzystywane w rozpoznawaniu choroby nowotworowej, jednak jego główne zastosowanie to: monitorowanie leczenia oraz ocena jego skuteczności. Znaczenie kliniczne ma podwyższony poziom danego markera, a nie sama obecność we krwi. Zdarzają się jednak często wyniki fałszywie dodatnie, mają one miejsce w przypadku stanów zapalnych wątroby, trzustki czy nerek.

    Stężenie markerów nowotworowych oznacza się w momencie rozpoznania nowotworu, a następnie w trakcie leczenia lub po operacji. Spadek ich ilości oznacza zazwyczaj prawidłową odpowiedź na terapię. Należy jednak zaznaczyć, że badanie to jest przydatne jedynie u chorych z wyjściowo podwyższonym stężeniem markerów nowotworowych.

     

    Markery nowotworowe - technika i przygotowanie do badania

     

    Markery nowotworowe są oznaczane z próbki krwi. Pobiera się odpowiednią ilość krwi do probówki próżniowej, najczęściej z żył dołu łokciowego. Po wyizolowaniu surowicy, tak uzyskany materiał przesyła się do analizy. Poza surowicą możliwe jest także oznaczenie stężenia markerów nowotworowych w innych płynach biologicznych, takich jak: płyny wysiękowe z jamy opłucnej i otrzewnej, w ślinie, w żółci, w płynie mózgowo-rdzeniowym.

    Od pacjenta nie jest wymagane szczególne przygotowanie. Pacjent nie musi być na czczo.

     

    Rodzaje markerów nowotworowych

     

    W zależności od rodzaju nowotworu, dochodzi do wzrostu stężenia określonego markera. Niekiedy jednak jeden marker nowotworowy może być wydzielany przez kilka różnych guzów. Do najczęściej oznaczanych markerów w praktyce klinicznej należą:

    • antygen karcynoembrionalny (CEA) – białko błon komórkowych, należy do antygenów płodowo-zarodkowych, wytwarzany w okresie płodowym przez komórki przewodu pokarmowego i trzustki. Do wzrostu jego stężenia dochodzi w przypadku obecności nowotworów wywodzących się z jelita grubego oraz trzustki, żołądka, piersi, płuca, narządu rodnego, a także w chorobach nienowotworowych, takich jak marskość i zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, choroba wrzodowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
    • alfa-fetoproteina (AFP) – glikoproteina wytwarzana w wątrobie. Podwyższone wartości występują w raku wątrobowokomórkowym, marskości wątroby oraz w wirusowym zapaleniu wątroby;
    • ludzka gonadotropina kosmówkowa (HCG) – w warunkach fizjologicznych wytwarzana przez komórki syncytiotrofoblastu łożyska. Poza ciążą wzrasta w przypadku zaśniadu groniastego, nabłoniaku kosmówkowym jądra lub jajnika;
    • antygen nowotworowy 125 (CA 125) – marker charakterystyczny dla raka jajnika, jednak bardzo niespecyficzny, którego poziom wzrasta również w okresie menstruacji, w pierwszym trymestrze ciąży, stanach zapalnych takich narządów jak: wątroba, trzustka, przydatki. Najczęściej stosowana w kontroli po leczeniu chirurgicznym nowotworu jajnika;
    • antygen 19-9 (CA 19-9) – marker towarzyszący nowotworom przewodu pokarmowego, trzustki i pęcherzyka żółciowego;
    • swoisty antygen sterczowy (PSA) – wytwarzany w komórkach kanalików gruczołowych prostaty. Jest swoisty narządowo, jednak nie jest swoisty dla raka gruczołu krokowego, ponieważ wzrasta również w gruczolaku oraz w stanach zapalnych stercza.
    Autor: lek Dawid Gajda
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    CA 72-4 – badanie

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.