zarejestruj się zaloguj się

Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu

Tekst: Redakcja Wylecz.to
Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 18. listopada, 2013

Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu jest specjalistycznym badaniem urologicznym pozwalającym na zbadanie wielu parametrów mikcji – szybkości, objętości moczu, ciśnień. Badania urodynamiczne stosowane są w nietrzymaniu i problemach z oddawaniem moczu. Urodynamika z powodu swej małej dostępności i drogich kosztów nie jest badaniem pierwszego rzutu.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest badanie urodynamiczne?

     

    Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu jest badaniem przeprowadzanym przy podejrzeniu problemów z mikcją, czyli oddawaniem moczu. Powstający w nerkach mocz moczowodami spływa do pęcherza moczowego. Pęcherz jest to rozciągliwy, mięśniowy worek. Najważniejszym mięśniem jest w nim wypieracz moczu. Gdy mocz spływa do pęcherza, wypieracz jest rozluźniony i rozciąga się. Po przekroczeniu poziomu reaktywności tego mięśnia, następuje jego skurcz i dochodzi do wydalenia moczu na zewnątrz.

    Do odmiennych reakcji dochodzi w cewce moczowej i mięśniach dna miednicy. Podczas wypełniania się pęcherza, mięsień zwieracz cewki moczowej i dźwigacze odbytu pozostają w skurczu, co uniemożliwia wypłynięcie moczu na zewnątrz. Podczas mikcji mięśnie te rozluźniają się. Działanie mięśnia wypieracza moczu, zwieracza cewki moczowej i mięśni dna miednicy (wspomnianych dźwigaczy odbytu) jest zsynchronizowane. Mikcja jest procesem kontrolowanym, a kontroli tej człowiek uczy się w pierwszych latach życia. Wiele chorób i stanów patologicznych prowadzi do zaburzeń w kontrolowanym oddawaniu moczu.

     

    Na czym polega badanie urodynamiczne?

     

    Badanie urodynamiczne składa się z dwóch głównych części:

    • uroflowmetrii, czyli badania przepływu cewkowego,
    • cystometrii.

    Uroflowmetria to badanie przepływu moczu przez cewkę moczową. Badany jest:

    • czas oddawania moczu,
    • objętość oddanego moczu,
    • ilość oddanego moczu na sekundę, czyli przepływ – maksymalny i średni,
    • objętość zalegającego moczu.

    Krzywa narysowana na wykresie przedstawia zależność przepływu moczu od czasu. Każdy stan prowadzący do zaburzeń w oddawaniu moczu ma swój charakterystyczny kształt krzywej, na tej podstawie można przypuszczać (bo nie jednoznacznie stwierdzić) czy przeszkoda znajduje się podpęcherzowo, czy też w cewce moczowej.

    Ważnym elementem badania jest zmierzenie objętości zalegającego moczu. Badanie przepływu cewkowego uważa się za miarodajne, jeśli objętość oddanego moczu wynosiła ok. 150 ml. Badanie często może dawać fałszywe wyniki, ze względu na sztuczne warunki oddawania moczu. Dlatego badanie należy powtarzać, jeśli istnieją ku temu wskazania, i przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący oddawania moczu u pacjenta przed wykonaniem uroflowmetrii.

    Drugim etapem badania jest cystometria. Podczas cystometrii mierzone są dwie fazy mikcji:

    • faza napełniania pęcherza,
    • faza opróżniania.

    Badanie cystometryczne w czasie opróżniania pęcherza łączy się z uroflowmetrią – jest to badanie ciśnieniowo-przepływowe. Za pomocą elektrod do elektromiografii mierzy się ciśnienie śródbrzuszne i ciśnienie śródpęcherzowe. Ciśnienie wywierane przez wypieracz moczu jest różnicą ciśnienia śródbrzusznego i śródpęcherzowego.

    Elektromiografia mierzy też czynność zwieracza cewki moczowej. Podczas napełniania się pęcherza mierzone jest:

    • ciśnienie w pęcherzu,
    • objętość moczu w pęcherzu,
    • czucie pęcherzowe,
    • relacje zachodzące pomiędzy nimi.

    Badanie podczas opróżniania przyniesie informacje o czynności mięśnia wypieracza moczu i przepływie w cewce. Dodatkowym etapem urodynamiki może być pomiar ciśnienia wycieku. Jest to pomiar najniższego ciśnienia, przy którym zachodzi wyciek moczu przy wypełnionym pęcherzu. Im niższe ciśnienie wycieku, tym bardziej niewydolny jest zwieracz cewki. Wysokie ciśnienie wycieku może świadczyć o istnieniu wstecznego przepływu moczu do moczowodów i nerek oraz ryzyku ich uszkodzenia. Badanie urodynamiczne jest skomplikowanym badaniem, możliwe są także inne kombinacje badań, w zależności od potrzeb i możliwości.

     

    Wskazania do badania urodynamicznego 

     

    Wskazaniem do badania urodynamicznego są następujące stany i choroby:

    • wysiłkowe nietrzymanie moczu – do oddawania niewielkich ilości moczu dochodzi podczas kaszlu, dźwigania – wtedy, kiedy zwiększa się ciśnienie śródbrzuszne i jest większe niż napięcie mięśnia zwieracza cewki moczowej. Jest to problem przede wszystkim kobiet z obniżaniem i wypadaniem narządu rodnego, kiedy cewka jest nadmiernie ruchoma. Inną przyczyną jest za małe napięcie zwieracza cewki;
    • naglące nietrzymanie moczu – jest to popuszczanie moczu związane ze skurczami mięśnia wypieracza moczu – jego niestabilnością lub nadmierną reaktywnością. Parcie na mocz jest trudne do zatrzymania, co wiąże się nie tylko z dolegliwościami natury fizycznej, ale znacznymi ograniczeniami w życiu społecznym;
    • mieszane nietrzymanie moczu – połączenie wysiłkowego nietrzymania moczu z niestabilnością mięśnia wypieracza;
    • moczenie, czyli mimowolne oddawanie moczu (szczególnie przypadki moczenia nocnego u dzieci);
    • częste infekcje dróg moczowych;
    • problemy z oddawaniem moczu u osób z łagodnym przerostem gruczołu krokowego;
    • odpływy pęcherzowo-moczowodowe;
    • neurogenne zaburzenia mikcji – stwardnienie rozsiane, osoby po urazie rdzenia kręgowego.

     

    Jak wygląda badanie urodynamiczne?

     

    Przed urodynamiką lekarz przeprowadza bardzo dokładny wywiad dotyczący stanu dróg moczowych, a także narządów płciowych, pozostałych chorób, przyjmowanych leków, poprzednich badań. Należy przynieść ze sobą całą dokumentację medyczną, dotyczącą przede wszystkim układu moczowego i wynik badania neurologicznego, gdyż zaburzenia w oddawaniu moczu mogą mieć także takie podłoże. Lekarz przeprowadza także badanie fizykalne, by:

    • wykluczyć obecność zakażenia,
    • określić stopień ewentualnego obniżenia macicy i pochwy,
    • mieć ogólny pogląd na stan pacjenta.

    Dzień przed badaniem urodynamicznym należy wykonać lewatywę lub założyć czopek glicerynowy – bańka odbytnicy musi być pusta. Do badania należy zgłosić się z pełnym pęcherzem moczowym. Jeśli pacjent cierpi na nietrzymanie moczu, do pracowni musi zgłosić się wcześniej, i już na miejscu wypija odpowiednią ilość płynów.

    Pierwszym badaniem jest przepływ cewkowy. Mocz oddaje się do specjalnego naczynia, badający mierzy czas mikcji. Następnie pacjent kładzie na fotelu w pozycji ginekologicznej, a lekarz do cewki moczowej wkłada gumowy cewnik, by zmierzyć objętość zalegającego moczu.

    Następnym etapem jest cystometria. Do odbytu wkładana jest elektroda mierząca ciśnienie śródbrzuszne, cewnik w pęcherzu moczowym ma także funkcję mierzenia ciśnienia śródpęcherzowego.

    W celu mierzenia czynności zwieracza cewki moczowej, do mięśnia tego umocowywana jest elektroda do elektromiografii. Przez cewnik należy podawać z określoną prędkością płyny do pęcherza moczowego. Mierzona jest:

    • reaktywność wypieracza,
    • podatność na rozciąganie,
    • czucie pęcherzowe.

    Płyn podawany jest do momentu, gdy pacjent poczuje parcie na mocz. Następnie pacjent oddaje mocz do pojemnika do uroflowmetrii, a aparatura zapisuje wszystkie wartości ciśnień i czynności zwieracza cewki moczowej. Przy badaniu wysiłkowego nietrzymania badający może poprosić o kaszlnięcie – widoczne będą wtedy zaburzenia czynności cewki moczowej. Badanie trwa od 1 do 1,5 godziny.

     

    Przeciwwskazania do badania urodynamicznego

     

    Podstawowym przeciwwskazaniem do przeprowadzenia badania urodynamicznego z pomiarem przepływu moczu są wszelkie zkażenia dróg moczowych.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Cystometria

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.