zarejestruj się zaloguj się

Badania w cukrzycy – jak rozpoznać cukrzycę?

Tekst: lek. Marek Dryżałowski
Badania w cukrzycy – jak rozpoznać cukrzycę?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 10. marca, 2015

Cukrzyca w zdecydowanej większości przypadków jest chorobą łatwą do rozpoznania, bez konieczności stosowania specjalistycznych i kosztownych badań. Ponadto istnieją szczegółowe wytyczne interpretacji wyników, co pozwala każdemu lekarzowi na postawienie diagnozy najczęściej spotykanych zaburzeń metabolizmu glukozy.

SPIS TREŚCI:

    Pomiar stężenia glukozy na czczo

     

    Podstawowym badaniem wykorzystywanym w rozpoznawaniu cukrzycy jest pomiar stężenia glukozy (glikemii) w osoczu krwi żylnej – z reguły wystarcza ono do identyfikacji choroby. Test wykonuje się na czczo (tzn. po okresie 8-14 godzin bez spożywania posiłków i płynów), a do jego przeprowadzenia konieczne jest pobranie krwi „z żyły“, przy pomocy strzykawki. Zazwyczaj, jeśli uzyskany wynik wskazuje na obecność zaburzeń, konieczne jest powtórzenie badania innego dnia, dla potwierdzenia.

    Należy podkreślić, że w żadnym wypadku nie można rozpoznać cukrzycy na podstawie badania glukometrem, gdyż stężenie glukozy ocenione w ten sposób jest wartością przybliżoną. Każdorazowo konieczne jest oznaczenie z krwi żylnej, w certyfikowanym laboratorium.

     

    Doustny test tolerancji glukozy

     

    Zdarza się, że uzyskana wartość stężenia glukozy na czczo nie pozwala na postawienie ostatecznego rozpoznania – w takiej sytuacji lekarz zleca wykonanie doustnego testu tolerancji glukozy (oral glucose tolerance test – OGTT), popularnie zwanego „krzywą cukrową“. Badanie odbywa się również na czczo i polega na dwukrotnym oznaczeniu poziomu cukru we krwi żylnej – przed i 2 godziny po spożyciu roztworu 75 g czystej glukozy w 300 ml wody. Podczas całego czasu trwania testu należy pozostawać w spoczynku i nie przyjmować żadnych pokarmów ani płynów, gdyż każda z tych czynności może zafałszować wynik. Czasami w trakcie OGTT wykonuje się także trzecie oznaczenie, po 1 godzinie od spożycia glukozy.

    OGTT, poza diagnostyką wątpliwych przypadków cukrzycy, jest także standardowym testem przesiewowym u kobiet ciężarnych, wykonywanym w zależności od wskazań bądź po pierwszej wizycie u ginekologa, bądź w 24-28 tygodniu ciąży.

     

    Inne metody stosowane w diagnostyce cukrzycy

     

    Powyższe dwa badania pozwalają rozpoznać cukrzycę w zdecydowanej większości przypadków. Istnieją także dodatkowe testy, z których można skorzystać w sytuacjach szczególnych, z reguły celem odróżnienia od siebie podobnych typów choroby i zaplanowania odpowiedniej terapii.

    Zaliczamy tutaj:

    • odsetek hemoglobiny glikowanej HbA1c – stosowany w USA, jednak niezalecany do rozpoznawania cukrzycy przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, ze względu na niedostateczną standaryzację badania w polskich laboratoriach i brak norm dla polskiej populacji;
    • poziom przeciwciał – ICA, anty-GAD, przeciw insulinie, przeciw fostatazom tyrozynowym, przeciwcynkowe Zn8;
    • badania genetyczne;
    • inne badania – przy podejrzeniu cukrzycy wtórnej, wynikającej z innej choroby (np. endokrynologicznej).

     

    Kryteria rozpoznania cukrzycy

     

    Wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego na rok 2014 podają bardzo precyzyjne zasady diagnostyki cukrzycy, według których rozpoznanie choroby jest możliwe w przypadku stwierdzenia:

    • jeśli obecne są objawy cukrzycy (np. wielomocz, wzmożone pragnienie, osłabienie, spadek masy ciała):
    • glikemii o dowolnej porze (bez względu na posiłki) ≥200 mg/dl (≥11,1 mmol/l);
    • jeśli nieobecne są objawy cukrzycy:
    • glikemii na czczo ≥126 mg/dl (7,0 mmol/l) w dwóch niezależnych badaniach,
    • glikemii w 2 godzinie OGTT ≥200 mg/dl (11,1 mmol/l).

    Często uzyskane wyniki odbiegają od normy dla osób zdrowych, a nie spełniają jeszcze kryteriów rozpoznania cukrzycy – takie sytuacje określa się jako „stan przedcukrzycowy“ i zalicza się tutaj:

    • nieprawidłową glikemię na czczo (IFG) – jeśli glikemia na czczo mieści się w zakresie 100‑125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l);
    • nieprawidłową tolerancję glukozy (IGT) – jeśli glikemia w 2 godzinie OGTT mieści się w zakresie 140-199 mg/dl (7,8-11,1 mmol/l).

    Stany przedcukrzycowe wskazują na wysokie ryzyko rozwinięcia się cukrzycy u danego pacjenta, dlatego wymagają częstego powtarzania badań w kierunku choroby, a także z reguły są sygnałem, że konieczne jest wprowadzenie zmian w stylu życia (redukcja masy ciała, zmiana diety, itp.).

    Diagnostykę cukrzycy u kobiet ciężarnych przeprowadza się według nieco innych zasad oraz norm, które także są ściśle sprecyzowane w wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

     

    Badania przesiewowe w kierunku cukrzycy

     

    Biorąc pod uwagę powszechne występowanie cukrzycy, zwłaszcza typu 2, zaleca się przesiewowe oznaczanie glikemii na czczo co 3 lata u każdej osoby powyżej 45 roku życia.

    Ponadto, badanie takie powinno być wykonywane co roku, niezależnie od wieku, przy obecności czynników ryzyka takich jak:

    • nadwaga lub otyłość (BMI ≥25 kg/m2 i/lub obwód w talii >80 cm u kobiet lub >94 cm u mężczyzn);
    • cukrzyca występująca w rodzinie (rodzice bądź rodzeństwo);
    • mała aktywność fizyczna;
    • przynależność do grupy środowiskowej lub etnicznej częściej narażonej na cukrzycę;
    • stwierdzenie w poprzednim badaniu stanu przedcukrzycowego;
    • u kobiet:
    • nadciśnienie tętnicze;
    • zaburzenia stężenia lipidów we krwi (dyslipidemia);
    • choroba układu sercowo-naczyniowego.

    Wykonywanie badań przesiewowych pozwala na wczesne rozpoznanie cukrzycy oraz szybkie wdrożenie terapii, co z kolei pozwala uniknąć powikłań choroby.

    Autor: lek. Marek Dryżałowski
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.