zarejestruj się zaloguj się

Anoskopia – badanie kanału odbytu i końcowego odcinka odbytnicy

Tekst: Miłosz Turkowiak
Dodane: 07. kwietnia, 2016

Anoskopia jest endoskopowym badaniem końcowego odcinka przewodu pokarmowego. Polega na wprowadzeniu przez odbyt sztywnego wziernika i ocenie wyglądu kanału odbytu i dolnej części odbytnicy. Wskazaniem do jej przeprowadzenia jest m.in. krwawienie z odbytu. W przypadku wykrycia niepokojących zmian, anoskopia pozwala pobrać wycinki do badań diagnostycznych.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest anoskopia?

     

    Anoskopia należy do grupy badań endoskopowych. Pod pojęciem endoskopii rozumiemy badanie, w którym ocenia się wygląd i poszukuje się patologii wybranej części ciała poprzez wprowadzenie do niej wziernika i obserwację wyściełającej ją błony śluzowej. W przypadku anoskopii, badaniu podlega końcowa część przewodu pokarmowego – dolna część odbytnicy, kanał odbytu i zwieracz wewnętrzny odbytu. Dostarcza ona cennych informacji w przypadkach, gdy wynik badania lekarskiego uzupełnionego badaniem palcem przez odbyt (per rectum) jest nieprawidłowy bądź niejednoznaczny.

    W przypadku anoskopii używany jest sztywny, krótki wziernik, który po wprowadzeniu przez odbyt rozszerza się delikatnie, co pozwala wzrokowo ocenić stan błony śluzowej i wykryć ewentualną obecność takich patologii jak np. guz lub polip odbytnicy. Jeśli istnieje taka konieczność, budowa anoskopu umożliwia wprowadzenie przez niego narzędzi i pobranie z podejrzanych zmian wymazów bądź wycinków. Należy pamiętać, że anoskopia nie nadaje się do oceny wyższych pięter przewodu pokarmowego. W przypadku podejrzenia lokalizacji zmian powyżej końcowej części odbytnicy, konieczne może być wykonanie badań o większym zasięgu, jak sigmoidoskopia bądź kolonoskopia.

     

    Kiedy wykonujemy anoskopię?

     

    Anoskopia stanowi jeden z etapów diagnostyki różnego rodzaju patologii dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Powinna być poprzedzona badaniem lekarskim i badaniem per rectum, co umożliwia postawienie wstępnego rozpoznania. Anoskopię wykonuje się najczęściej w celu diagnostyki różnych stanów chorobowych.

    • Krwawienie z odbytu – jest to jeden z najczęstszych objawów chorób dolnego odcinka przewodu pokarmowego, który ze względu na możliwe poważne źródło (włączając w to chorobę nowotworową) nie powinien być nigdy lekceważony. Anoskopia pomaga określić przyczynę krwawienia, jeśli pochodzi ono z najniższego odcinka przewodu pokarmowego – np. z żylaków wewnętrznych odbytu, pęknięcia błony śluzowej kanału odbytu czy przetok odbytniczych.
    • Nieprawidłowy lub niejednoznaczny wynik badania per rectum – badanie palcem przez odbyt stanowi jedną z podstawowych metod diagnostyki chorób odbytu i odbytnicy i zawsze powinno wyprzedzać anoskopię. Informacje uzyskane z anoskopii mogą okazać się wartościowe np. w przypadku wykrycia w per rectum nieprawidłowej masy (podejrzenie guza nowotworowego).
    • Ciało obce w odbytnicy – posługując się anoskopią możliwe jest uwidocznienie ciała obcego i, w niektórych przypadkach, jego usunięcie.
    • Inne nieprawidłowe stany dolnej części odbytnicy, kanału odbytu i zwieracza wewnętrznego odbytu – anoskopia pozwala ocenić wzrokowo te zmiany i pobrać z nich w razie potrzeby wycinki lub wymazy.

     

    Jak wygląda anoskopia i jak się do niej przygotować?

     

    Anoskopia jest badaniem obejmującym końcowy odcinek przewodu pokarmowego. W związku z tym, aby zapewnić odpowiedni komfort i możliwość prawidłowego jej wykonania, przed jej rozpoczęciem należy wypróżnić się i opróżnić pęcherz moczowy (w przypadku trudności z wypróżnieniem można zastosować lewatywę). Należy również przekazać lekarzowi informacje o wszystkich aktualnie pobieranych lekach, obecnych chorobach (zwłaszcza zakaźnych, związanych z nosicielstwem wirusów przenoszonych przez krew – np. HIV, WZW B, WZW C) i uczuleniach (zwłaszcza nadwrażliwości na środki miejscowo znieczulające).

    Wielu pacjentów zastanawia się czy anoskopia jest bolesna. Badanie przeprowadza się w ogromnej większości przypadków bez znieczulenia lub jedynie z zastosowaniem znieczulenia miejscowego w postaci żelu z lidokainą wprowadzonego do kanału odbytu. Podczas badania odbytnicy pacjent leży najczęściej na boku z podkulonymi nogami. Stosowana bywa również pozycja kolankowo-łokciowa lub – rzadziej – pozycja leżąca na brzuchu. Przed rozpoczęciem lekarz przeprowadza badanie palcem przez odbyt (per rectum). Lokalizuje w ten sposób wstępnie nieprawidłowości i sprawdza, czy obecne jest krwawienie. Właściwa anoskopia rozpoczyna się od nałożenia na wziernik (anoskop) dużej ilości lubrykantu i delikatnego wprowadzenia go do odbytnicy.

    Po odpowiednim jego umieszczeniu, lekarz rozwiera ramiona wziernika i obserwuje wygląd ścian odbytnicy. Wysuwając powoli wziernik, uwidacznia następnie kanał odbytu i pracę mięśnia zwieracza wewnętrznego odbytu. Procedurę tę powtarza się zwykle cztery razy, za każdym razem zmieniając orientację anoskopu o około 90 stopni. Przez kanał wziernika lekarz w każdej chwili może wprowadzić narzędzia i wykonać adekwatne do sytuacji działania, np. dokonać biopsji guza odbytnicy. Po zakończeniu badania anoskop zostaje usunięty. W większości przypadków można bezpośrednio po tym bez przeszkód wrócić bezpośrednio do własnych zajęć.

     

    Jakie są przeciwwskazania do anoskopii?

     

    Anoskopia jest obarczona niewielkim ryzykiem powikłań. Ze względów bezpieczeństwa unika się wykonywania jej w przypadkach niedawnych operacji w obrębie odbytnicy lub odbytu. Jej przeprowadzenie jest ponadto przeciwwskazane w przypadkach nieprawidłowości budowy anatomicznej odbytnicy i odbytu (w większości są to zaburzenia wrodzone), w niektórych przypadkach urazów okolicy odbytu oraz w chorobie hemoroidalnej III i IV stopnia z współistniejącą zakrzepicą w guzkach hemoroidalnych.

    Aby uniknąć niebezpiecznych zakażeń, zasadność wykonania badania powinna być starannie rozważona u pacjentów z osłabionym układem odpornościowym (np. w immunosupresji), a u osób z chorobą zastawek serca lub z sztucznymi zastawkami, powinna być wykonywana pod osłoną antybiotyków. Względne przeciwwskazanie do anoskopii stanowi silny ból okolicy odbytu, utrudniający wykonanie badania bez znieczulenia – można wtedy zastosować krótkotrwałe znieczulenie ogólne („narkozę”). Pobieranie wycinków podczas anoskopii może być przeciwwskazane u osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.